بڕۆ بۆ ناوەڕۆک
نۆرینگەی نەخۆشییەکانی دەمار
دکتۆر عەباس نەریمان
دکتۆر عەباس نەریمان

هەوکردنی دەماری مایلین‌خۆرە: نیشانەکان، جۆرەکان و چارەسەر

2 خولەک بۆ خوێندنەوە
هەوکردنی دەماری مایلین‌خۆرە: نیشانەکان، جۆرەکان و چارەسەر

زۆر کەس نیشانەکانی دەمار پشتگوێ دەخەن تا دەست دەکەن بە کاریگەری لەسەر چالاکییەکانی ڕۆژانە، کار، خەوتن، یان کوالیتی ژیان. هەڵسەنگاندنی پێشوەختە لەلایەن پزیشکی دەمارەوە دەتوانێت یارمەتیدەر بێت بۆ دیاریکردنی هۆکاری نیشانەکان و ڕێنماییکردنی چارەسەری دروست پێش ئەوەی حاڵەتەکە ئاڵۆزتر بێت.

هەوکردنی دەماری مایلین‌خۆرە: نیشانەکان، جۆرەکان و چارەسەر

سڕبوون، دەرزی‌دەرزی‌کردن و لاوازی دەست و پێ، بە تایبەتی کاتێک بەردەوام زیاد دەکەن، پێویستیان بە هەڵسەنگاندنی پزیشکی هەیە. هەوکردنی دەماری مایلین‌خۆرە یەکێکە لە هۆکارەکانی ئەم نیشانانە؛ ناسینەوەی زوو و چارەسەری گونجاو دەتوانن یارمەتی پاراستنی توانای جووڵە بدەن.

مایلین چییە؟

مایلین توێژێکی پارێزەرە کە دەوری زۆرێک لە ڕیشاڵە دەمارەکان دەگرێت و یارمەتی گواستنەوەی خێرای پەیامە دەمارەکان دەدات. لەم نەخۆشییانەدا، سیستەمی بەرگری بە هەڵە هێرش دەکاتە سەر دەمارەکانی دەرەوەی مێشک و مۆخی پشت و مایلینەکەیان زیانمەند دەکات.

جیاوازی نێوان AIDP و CIDP

  • AIDP ـ جۆری تیژ: جۆرێکە لە سندرۆمی گیان‌بارێ (GBS). نیشانەکان بە خێرایی لە ماوەی ڕۆژان تا چەند هەفتەیەکدا پەرە دەسێنن؛ زۆرجار دوای نەخۆشییەکی هەوکردن دەردەکەون.

  • CIDP ـ جۆری درێژخایەن: زۆرجار پەرەسەندنی نیشانەکان زیاتر لە هەشت هەفتە دەخایەنێت، یان بە باشبوون و دووبارە خراپبوونەوە دەردەکەوێت. پێویستی بە چاودێریی درێژخایەن هەیە.

ئەم دوو حاڵەتە یەک نەخۆشی نین؛ جیاکردنەوەیان بۆ هەڵبژاردنی چارەسەر گرنگە.

نیشانەکان چین؟

دەکرێت نەخۆش تووشی لاوازی دەست و پێ، سڕبوون، ئازاری دەمار، تێکچوونی هاوسەنگی و قورسایی ڕۆیشتن بێت. لە حاڵەتە توندەکانی گیان‌بارێدا، هەناسەدان، قووتدان، لێدانی دڵ یان فشاری خوێنیش دەکرێت کاریگەریان لەسەر بێت.

ئەگەر لاوازی بە خێرایی زیاد دەکات، یان کێشەی هەناسەدان و قووتدان هەیە، دەستبەجێ داوای فریاکەوتنی پزیشکی بکە.

چارەسەر و چاکبوونەوە

لە AIDPدا، چارەسەر دەکرێت ئیمیوونوگلوبولینی ناو دەمار (IVIG) یان گۆڕینی پلازما بگرێتەوە. لە CIDPدا، IVIG، کۆرتیکۆستیرۆید یان گۆڕینی پلازما بەپێی هەڵسەنگاندنی پسپۆڕ بەکاردێن. کۆرتیکۆستیرۆید چارەسەری کاریگەر بۆ AIDP/گیان‌بارێ نییە.

چارەسەری سروشتی و ڕاهێنانی گونجاو یارمەتی بەهێزکردنەوە و ئەنجامدانی کارە ڕۆژانەکان دەدەن. چاکبوونەوە کات دەوێت و بۆ هەمووان یەکسان نییە؛ بەردەوامی لە چاودێری و نەگۆڕینی دەرمان بەبێ ڕاوێژی پزیشک گرنگن.

وێنەی: هەوکردنی دەماری مایلین‌خۆرە: نیشانەکان، جۆرەکان و چارەسەر وێنەی: هەوکردنی دەماری مایلین‌خۆرە: نیشانەکان، جۆرەکان و چارەسەر